Làn sóng EdTech tại Việt Nam: Khi công nghệ đi sâu hơn vào hoạt động giáo dục

Sau giai đoạn tăng nhanh về số lượng người dùng và nền tảng, một bài toán mới đang đặt ra với các doanh nghiệp trong lĩnh vực này: công nghệ không chỉ giúp đưa lớp học lên Internet, mà còn phải giải quyết câu chuyện vận hành khi quy mô người học ngày càng lớn.

Theo Austrade, dẫn số liệu từ Vietnam EdTech White Paper 2024, Việt Nam có khoảng 750 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực EdTech, trải rộng từ nền tảng, công cụ đến các giải pháp học tập số. Cùng với tỷ lệ sử dụng Internet cao và quá trình chuyển đổi số trong giáo dục, thị trường đang có thêm điều kiện để mở rộng.

Các tổ chức nghiên cứu đưa ra những ước tính khác nhau về quy mô thị trường do phạm vi EdTech được xác định không hoàn toàn giống nhau. Tuy nhiên, điểm chung trong các dự báo là xu hướng tăng trưởng vẫn tiếp tục. IMARC Group, chẳng hạn, ước tính thị trường EdTech Việt Nam đạt khoảng 1,1 tỷ USD năm 2025 và dự báo tốc độ tăng trưởng kép khoảng 12,31% trong giai đoạn 2026–2034.

Từ học trực tuyến đến một thị trường công nghệ giáo dục rộng hơn

Những năm đầu, EdTech dễ được nhận diện nhất qua các khóa học online, lớp học trực tuyến hay ứng dụng luyện tập trên điện thoại. Sự thay đổi thói quen học tập trong và sau đại dịch càng thúc đẩy hình thức này trở nên quen thuộc với người dùng Việt Nam.

Nhưng EdTech hiện không chỉ xoay quanh việc thay thế phòng học vật lý bằng một màn hình. Thị trường đã mở rộng sang nhiều phân khúc như K-12, ngoại ngữ, STEM/STEAM, giáo dục đại học, học liệu số và các giải pháp quản lý giáo dục. Bộ Thương mại Mỹ cũng đánh giá lĩnh vực EdTech tại Việt Nam đang trong quá trình tăng trưởng và chuyển đổi, được thúc đẩy bởi mức độ số hóa, AI và các chính sách hỗ trợ ứng dụng công nghệ trong giáo dục.

Khi công nghệ đi sâu hơn vào giáo dục, câu hỏi của các doanh nghiệp cũng thay đổi. Thay vì chỉ quan tâm “làm thế nào để học online”, bài toán chuyển dần sang “làm thế nào để sử dụng công nghệ nhằm quản lý quá trình học ở quy mô lớn”.

Tăng trưởng người học kéo theo bài toán vận hành

Một nền tảng có vài trăm người học và một hệ thống có hàng chục nghìn người học đặt ra những yêu cầu vận hành rất khác nhau. Mỗi học viên đều có lịch học, quá trình tham gia, bài tập và phản hồi riêng. Nếu mô hình có giáo viên trực tiếp giảng dạy, phía sau còn là bài toán về lịch giáo viên, lớp học và chất lượng quá trình triển khai.

Khi quy mô tăng, cách quản lý dựa chủ yếu vào bảng tính, tin nhắn hay trao đổi giữa từng cá nhân bắt đầu bộc lộ giới hạn. Đây là lúc một lớp khác của EdTech trở nên đáng chú ý: công nghệ dành cho chính hoạt động vận hành giáo dục.

Hệ thống quản lý lớp, dữ liệu học tập, điểm danh, lịch sử tương tác hay công cụ hỗ trợ giáo viên có thể không phải những thứ người học nhìn thấy đầu tiên, nhưng lại ảnh hưởng đến khả năng một doanh nghiệp có thể phục vụ số lượng người học lớn đến đâu.

Công nghệ không chỉ phục vụ người học

Sự phát triển của AI khiến câu chuyện EdTech hiện nay thường tập trung vào trợ giảng thông minh, cá nhân hóa nội dung hay tự động hóa. Tuy nhiên, công nghệ trong giáo dục còn giải quyết những nhu cầu cơ bản hơn như tập trung dữ liệu, giảm thao tác thủ công và giúp con người có thông tin để xử lý vấn đề.

Một hệ thống có thể tự động nhắc lịch, ghi nhận tình trạng tham gia hoặc lưu lại lịch sử học tập. Nhưng nếu một học viên gặp khó khăn trong lớp, việc xác định nguyên nhân vẫn cần giáo viên và người phụ trách xem xét bối cảnh cụ thể.

Theo cách này, công nghệ không nhất thiết cạnh tranh với con người. Một hướng khác của EdTech là để máy móc xử lý những phần việc có thể số hóa, còn con người tập trung vào giảng dạy, tương tác và những quyết định cần chuyên môn.

Từ xu hướng thị trường đến bài toán của doanh nghiệp Việt

Bài toán này đang xuất hiện ở chính những doanh nghiệp EdTech Việt Nam khi lượng người học tăng lên.

123English là một trường hợp trong mảng đào tạo tiếng Anh trực tuyến. Thành lập năm 2022, doanh nghiệp phát triển mô hình học 1 giáo viên – 1 học viên. Theo số liệu do đơn vị cung cấp, hệ thống hiện có hơn 10.000 học viên cùng mạng lưới hơn 3.000 giáo viên.

Với mô hình 1 kèm 1, tăng số lượng học viên đồng nghĩa số lượng lớp, lịch học và dữ liệu cần xử lý cũng tăng theo. Vì vậy, công nghệ tại 123English không chỉ được sử dụng để kết nối giáo viên với học viên mà còn tham gia vào các hoạt động phía sau lớp học.

Công nghệ phía sau hơn 10.000 học viên

Trên hệ thống của 123English, các hoạt động như lịch học, điểm danh, bài tập, nhắc lịch và xem lại những buổi học đã được ghi lại được đưa lên nền tảng. Điều này tạo ra một nguồn thông tin tập trung để học viên, giáo viên và các bộ phận liên quan sử dụng trong quá trình học.

Vai trò của dữ liệu trở nên rõ hơn khi có vấn đề phát sinh. Chẳng hạn, nếu học viên phản hồi về một buổi học, người phụ trách có thể kiểm tra thông tin liên quan và xem lại bản ghi nếu cần. Nếu vấn đề liên quan đến lịch hoặc tình trạng tham gia, dữ liệu trên hệ thống cung cấp thêm cơ sở để đối chiếu.

Cách vận hành này không có nghĩa công nghệ tự động đánh giá chất lượng một giáo viên hay quyết định cách xử lý. Hệ thống đảm nhận phần ghi nhận, lưu trữ và kết nối thông tin; con người vẫn xem xét bối cảnh, trao đổi với các bên và đưa ra quyết định.

Khi quy mô đặt ra yêu cầu về chất lượng

Tăng trưởng của một doanh nghiệp giáo dục không chỉ tạo áp lực về vận hành. Khi đội ngũ người dạy tăng lên hàng nghìn người, cách tổ chức giảng dạy cũng trở thành một bài toán.

Tại 123English, bên cạnh hệ thống công nghệ, doanh nghiệp xây dựng phương pháp 123 với cấu trúc 1 Teaching – 2 Games – 3 Exercises làm khung tổ chức buổi học. Một điểm kiến thức được giới thiệu, tiếp tục sử dụng qua hai hoạt động tương tác và sau đó được củng cố bằng ba phần thực hành. Giáo viên vẫn điều chỉnh nội dung và cách truyền đạt dựa trên độ tuổi, trình độ và mục tiêu của từng học viên.

Nếu công nghệ giúp kết nối dữ liệu và hỗ trợ vận hành, phương pháp giảng dạy tạo một khung chung cho đội ngũ giáo viên. Hai phần giải quyết những vấn đề khác nhau nhưng cùng xuất hiện khi một mô hình giáo dục phát triển về quy mô.

Làn sóng EdTech bước sang bài toán tiếp theo

Tăng trưởng của EdTech Việt Nam đang được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố, từ hạ tầng Internet, thói quen sử dụng nền tảng số đến quá trình chuyển đổi số trong giáo dục. Các dự báo thị trường hiện cũng cho thấy dư địa tăng trưởng còn tiếp tục trong những năm tới.

Tuy nhiên, khi số lượng người học tăng, thách thức với doanh nghiệp EdTech cũng thay đổi. Có được người dùng mới chỉ là một phần; phía sau đó còn là khả năng vận hành, quản lý dữ liệu, hỗ trợ giáo viên và duy trì trải nghiệm học tập khi hệ thống mở rộng.

Trường hợp của 123English cho thấy một lát cắt của quá trình này. Với hơn 10.000 học viên, công nghệ không còn chỉ hiện diện ở nơi giáo viên và học viên gặp nhau, mà được đưa vào những công việc phía sau lớp học để hỗ trợ con người quản lý một hệ thống lớn hơn.

Trong làn sóng EdTech tại Việt Nam, đây có thể cũng là một trong những bài toán đáng chú ý của giai đoạn tiếp theo: không chỉ đưa giáo dục lên môi trường số, mà sử dụng công nghệ để một mô hình giáo dục có thể vận hành hiệu quả khi quy mô ngày càng lớn.