Nhiều chủ xe máy cho rằng cứ có bảo hiểm TNDS bắt buộc là mọi thiệt hại trong tai nạn giao thông đều được chi trả. Thực tế, có không ít trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm từ chối bồi thường hoàn toàn hợp pháp. Hiểu rõ những trường hợp loại trừ này giúp chủ xe chủ động bảo vệ quyền lợi của mình.
Bảo hiểm TNDS bắt buộc chi trả những gì?
Trước khi tìm hiểu các trường hợp loại trừ, cần hiểu rõ phạm vi bồi thường của bảo hiểm TNDS bắt buộc. Theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, bảo hiểm xe máy bắt buộc này chỉ bồi thường thiệt hại cho bên thứ ba (người bị nạn do lỗi của chủ xe gây ra), không bồi thường cho chính chủ xe hoặc tài sản của chủ xe.
Mức trách nhiệm bảo hiểm tối đa là 150 triệu đồng/người/vụ đối với thiệt hại về người và 50 triệu đồng/vụ đối với thiệt hại về tài sản. Đây là giới hạn tối đa, nghĩa là nếu thiệt hại thực tế vượt qua mức này, phần chênh lệch chủ xe phải tự chịu.
Các trường hợp bảo hiểm không chi trả
Nghị định 67/2023/NĐ-CP quy định rõ một số trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm được quyền từ chối bồi thường. Dưới đây là những trường hợp phổ biến mà chủ xe cần đặc biệt lưu ý.
1. Người điều khiển xe vi phạm nồng độ cồn hoặc chất kích thích
Đây là trường hợp loại trừ phổ biến nhất. Nếu tại thời điểm xảy ra tai nạn, người điều khiển xe có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở vượt mức quy định, hoặc sử dụng ma túy, chất kích thích bị cấm, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ không bồi thường. Lưu ý rằng doanh nghiệp bảo hiểm vẫn phải tạm ứng bồi thường cho bên thứ ba, nhưng sau đó sẽ truy đòi lại từ chủ xe.
2. Người điều khiển xe không có giấy phép lái xe hợp lệ
Nếu người lái xe không có GPLX phù hợp với loại xe đang điều khiển (ví dụ: lái xe trên 50cc mà chỉ có GPLX hạng A1, hoặc chưa đủ 18 tuổi lái xe mô tô), tai nạn xảy ra trong trường hợp này cũng thuộc diện loại trừ bồi thường.
Lưu ý: "Bên cạnh xe máy xăng truyền thống, người sử dụng phương tiện điện cũng cần lưu ý quy định pháp luật hiện hành đối với bảo hiểm xe máy điện để tránh bị phạt và đảm bảo quyền lợi bồi thường tối đa khi lưu thông.
3. Thiệt hại do hành vi cố ý của chủ xe hoặc người điều khiển xe
Nếu chủ xe hoặc người lái cố ý gây tai nạn, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ từ chối bồi thường. Trường hợp này bao gồm cả việc cố ý vi phạm luật giao thông dẫn đến tai nạn, chẳng hạn đua xe trái phép.
4. Thiệt hại đối với tài sản của chính chủ xe hoặc người điều khiển xe
Như đã đề cập, bảo hiểm TNDS bắt buộc chỉ bồi thường cho bên thứ ba. Nếu chủ xe bị thương hoặc xe của chủ xe bị hư hỏng trong tai nạn, bảo hiểm bắt buộc không chi trả cho các thiệt hại này. Muốn được bảo vệ, chủ xe cần mua thêm bảo hiểm tự nguyện (bảo hiểm thân xe, bảo hiểm tai nạn lái xe).
5. Thiệt hại do chiến tranh, thiên tai
Các thiệt hại phát sinh do chiến tranh, bạo động, khủng bố hoặc động đất, bão lũ cũng thuộc diện loại trừ của bảo hiểm TNDS bắt buộc.
6. Bảo hiểm hết hiệu lực hoặc không hợp lệ
Trường hợp dễ tránh nhất nhưng nhiều người vẫn mắc phải: giấy chứng nhận bảo hiểm đã hết hạn, thông tin trên ấn chỉ sai lệch so với xe thực tế (sai biển số, sai số khung), hoặc ấn chỉ là bản giả mua tại các điểm bán lẻ không rõ nguồn gốc. Trong tất cả trường hợp này, hợp đồng bảo hiểm không có hiệu lực và doanh nghiệp bảo hiểm không có nghĩa vụ bồi thường.
Làm thế nào để đảm bảo quyền lợi bồi thường khi cần?
Từ các trường hợp loại trừ kể trên, chủ xe có thể rút ra một số nguyên tắc thực tế để bảo vệ quyền lợi của mình.
Thứ nhất, đảm bảo bảo hiểm luôn còn hiệu lực và thông tin chính xác. Sau khi mua, nên kiểm tra bảo hiểm xe máy trên hệ thống của doanh nghiệp bảo hiểm hoặc qua các nền tảng hỗ trợ tra cứu trực tuyến để xác nhận hợp đồng tồn tại, thông tin đúng và còn trong thời hạn. Chủ xe cũng cần theo dõi ngày hết hạn để tái tục kịp thời, tránh gián đoạn quyền lợi.
Thứ hai, mua bảo hiểm từ kênh chính thống. Mua tại trụ sở doanh nghiệp bảo hiểm, đại lý được ủy quyền hoặc mua bảo hiểm xe máy online qua các nền tảng trung gian được cấp phép. Trên ứng dụng MoMo, người dùng có thể chọn nhiều đối tác bảo hiểm uy tín như PVI, Toàn Cầu, Cathay, Bảo Long, hoàn tất quy trình trong khoảng 1 phút và nhận giấy chứng nhận điện tử qua email hoặc trực tiếp trên ứng dụng. Đối với người mua trên ứng dụng, MoMo hỗ trợ nhắc tái tục tự động. MoMo là nền tảng duy nhất cam kết hoàn 100% phí phạt nếu giấy chứng nhận điện tử còn hiệu lực mà không được chấp nhận khi kiểm tra hành chính.
Thứ ba, tuân thủ pháp luật giao thông. Không sử dụng rượu bia khi lái xe, đảm bảo có GPLX phù hợp và không thực hiện các hành vi vi phạm nghiêm trọng. Đây không chỉ là yêu cầu an toàn mà còn là điều kiện để giữ nguyên quyền lợi bồi thường từ bảo hiểm.
Thứ tư, nắm rõ quy trình yêu cầu bồi thường. Khi xảy ra tai nạn, chủ xe cần thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm trong vòng không quá 5 ngày làm việc, giữ nguyên hiện trường và thu thập đầy đủ hồ sơ (biên bản CSGT, giấy tờ y tế, hóa đơn sửa chữa). Hotline của doanh nghiệp bảo hiểm được ghi trực tiếp trên giấy chứng nhận bảo hiểm.
Bảo hiểm TNDS bắt buộc là tấm lá chắn tài chính quan trọng cho chủ xe, nhưng tấm lá chắn này chỉ phát huy tác dụng khi hợp đồng hợp lệ và người điều khiển xe tuân thủ đúng quy định pháp luật. Nắm rõ các trường hợp loại trừ không phải để lo sợ mà để chủ động tránh những tình huống khiến mình mất quyền lợi.
