Trong tháng 9, các cơ quan quản lý Trung Quốc cảnh báo các ngân hàng đầu tư không nên đưa quá nhiều doanh nghiệp chất lượng thấp lên sàn, trong bối cảnh thị trường IPO đang đặc biệt sôi động và nhiều cổ phiếu công nghệ tăng hàng trăm phần trăm ngay trong ngày giao dịch đầu tiên.
Sự đối lập giữa dòng tiền đang tăng tốc và những động thái kiểm soát từ Bắc Kinh đặt ra một câu hỏi lớn hơn: dòng vốn vào AI đang tạo nền cho một chu kỳ tăng trưởng dài hạn, hay đang đẩy thị trường vào một làn sóng đầu cơ mới?
Động thái siết chặt của Trung Quốc diễn ra trong lúc cuộc đua AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước vào giai đoạn cạnh tranh ngày càng quyết liệt, từ mô hình AI đến chip và năng lực tính toán. Tổng thống Mỹ Donald Trump thậm chí nhấn mạnh rằng “ai thắng trong AI sẽ thắng”, cho thấy AI đang được nhìn nhận không chỉ như một ngành công nghệ mà còn là một lợi thế cạnh tranh chiến lược.
Với nhà đầu tư, cuộc đua AI không chỉ nằm ở việc công ty nào sở hữu công nghệ mạnh hơn, mà còn ở dòng vốn đang chảy vào đâu và liệu lượng vốn đó có thể được chuyển hóa thành doanh thu, lợi nhuận và năng lực công nghệ thực tế hay không.
Dòng vốn AI: lan tỏa xuống toàn bộ chuỗi hạ tầng
Những con số từ thị trường Trung Quốc cho thấy quy mô của dòng tiền đang thay đổi nhanh đến mức nào.
Moore Threads, một trong những nhà phát triển bộ xử lý đồ họa (GPU) nổi bật của Trung Quốc, từng tăng khoảng 425% trong phiên giao dịch đầu tiên trên STAR Market vào cuối năm 2025. CXMT - nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất Trung Quốc cũng chứng kiến cổ phiếu tăng hơn 400% khi chào sàn trong năm 2026. Với Unitree, nhà sản xuất robot hình người, cổ phiếu từng tăng khoảng 460% trong phiên đầu tiên, sau đó lao dốc.
Đến tháng 9, Enflame Technology - nhà sản xuất chip AI được Tencent hậu thuẫn, huy động khoảng 6,1 tỷ nhân dân tệ, tương đương hơn 900 triệu USD, IPO tại Shanghai STAR Market. Điểm chung của những thương vụ này không nằm ở việc tất cả đều là công ty AI theo nghĩa hẹp. Chúng nằm ở các lớp hạ tầng của nền kinh tế AI: GPU, bộ nhớ, hệ thống tính toán và robotics.
Góc nhìn này cũng xuất hiện trên thị trường giao dịch toàn cầu. Trong các phân tích công bố tháng 8/2026, Bitget nhận định thị trường đang hình thành một “siêu chu kỳ về năng lực tính toán và lưu trữ AI”, với NVIDIA, SanDisk, Micron và SK Hynix nằm trong nhóm cổ phiếu được giao dịch nổi bật. Tính đến ngày 30/7/2026, rNVDA - tài sản token hóa đại diện cho NVIDIA - chiếm 45,53% tổng khối lượng giao dịch rToken, trong khi rSNDK - đại diện cho SanDisk - chiếm 20,69%. Hai tài sản cộng lại chiếm hơn 60% khối lượng giao dịch trong ngày.
Nếu làn sóng IPO cho thấy AI đang hút vốn vào những doanh nghiệp xây dựng hạ tầng công nghệ, thì ở phía thị trường giao dịch, AI cũng đang thay đổi cách nhà đầu tư tiếp cận các cơ hội đó. Trong nửa đầu năm 2026, Bitget cho biết 51% người dùng trên nền tảng đã sử dụng các công cụ giao dịch có AI hỗ trợ, trong khi 52% đồng thời nắm giữ cả cổ phiếu và tài sản số. CEO Bitget Gracy Chen nhận định: “Crypto và các thị trường truyền thống đang hội tụ, AI đang thay đổi trải nghiệm giao dịch, và sự tham gia của các tổ chức đang tăng tốc.”
Vì sao Bắc Kinh muốn lọc dòng vốn?
Trường hợp Unitree là ví dụ minh họa vì sao Bắc Kinh muốn siết lai dòng vốn. Cổ phiếu của nhà sản xuất robot hình người này từng tăng hơn 460% trong phiên đầu tiên sau IPO, trước khi điều giá chỉnh mạnh. Bắc Kinh vẫn cần vốn cho AI, bán dẫn và robotics, nhưng muốn dòng vốn tập trung vào những doanh nghiệp có công nghệ, sản phẩm và khả năng thương mại hóa đủ rõ ràng.
Đây là khác biệt quan trọng giữa việc thúc đẩy một ngành công nghệ và khuyến khích đầu cơ vào câu chuyện của ngành đó.
Tại Mỹ và các trung tâm công nghệ khác, dòng vốn cũng đang tìm đến những doanh nghiệp cung cấp hạ tầng phục vụ AI, từ chip và bộ nhớ đến trung tâm dữ liệu và năng lượng. Ở cấp độ mô hình, các công ty AI hàng đầu tiếp tục cần những khoản vốn rất lớn cho năng lực tính toán, huấn luyện mô hình và hạ tầng. Điều này tạo ra một đặc điểm khác của chu kỳ AI hiện tại: mức độ thâm dụng vốn ngày càng trở thành một phần cấu trúc của ngành.
Với nhà đầu tư, điều này khiến câu hỏi không còn đơn giản là “AI còn tăng được bao lâu?” mà trở thành: dòng vốn đang đi vào lớp nào của chuỗi giá trị AI, và mức định giá hiện tại đang phản ánh kết quả kinh doanh hay kỳ vọng tương lai?
Sự giao thoa giữa crypto và AI cũng đang thể hiện rõ trong hành vi đầu tư. Một khảo sát của Kraken công bố tháng 4/2025 cho thấy 24% người nắm giữ crypto tại Mỹ đã đầu tư vào AI token, trong khi 37% khác cho biết họ có ý định đầu tư vào nhóm tài sản này.
Trong nhiều thập kỷ, cổ phiếu, hàng hóa, ngoại hối và sau này là tài sản số vận hành trong những thị trường tương đối tách biệt. Nhưng token hóa đang đưa tài sản truyền thống lên blockchain, trong khi AI đang thay đổi cách nhà đầu tư tìm kiếm, xử lý thông tin và xây dựng chiến lược giao dịch.
Trong năm 2026, Bitget mở rộng mô hình Universal Exchange (UEX) theo hướng kết nối tài sản số, cổ phiếu token hóa, quỹ ETF và các tài sản truyền thống trong cùng một hệ sinh thái. Song song với đó, nền tảng này phát triển các công cụ AI nhằm hỗ trợ nhà đầu tư từ khâu phân tích đến giao dịch.
