Covid-19 khiến thế giới ngập trong ‘núi nợ’

Từ trước khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, nợ công đã ở mức cao lịch sử trên quy mô toàn cầu và đặc biệt là tại các nền kinh tế phát triển. Sau khi dịch bệnh COvid-19 bùng phát, những quả “bom nợ” dần phình to lên và ngày càng nguy hiểm hơn khi sức chống chịu của các nền kinh tế yếu đi.

Các số liệu cho thấy, tổng nợ của thế giới tăng vọt lên mức kỷ lục 281.000 tỷ USD trong năm 2020, nhiều hơn mức trước khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008 và được dự báo nợ toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong năm 2021.

Hiện nợ công toàn cầu đang ở ngưỡng cao nhất trong lịch sử, chủ yếu là do hậu quả của “liều thuốc tăng lực” tài chính mà các chính phủ buộc phải “bơm” vào các nền kinh tế ốm yếu của họ.

Theo Viện Tài chính Quốc tế: Nợ của các chính phủ trên toàn cầu sẽ tăng thêm 10.000 tỷ USD nữa trong năm 2021 và vượt qua con số 92.000 tỷ USD. Áp lực chính trị, xã hội có thể hạn chế nỗ lực của các chính phủ nhằm giảm thâm hụt và giảm nợ, gây nguy hiểm cho khả năng đối phó với các cuộc khủng hoảng trong tương lai. Việc này còn có thể cản trở các phản ứng chính sách nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và thất thoát vốn tự nhiên".

Theo báo cáo của Viện Tài chính Quốc tế, các mức tăng nợ đặc biệt cao ở châu Âu, với tỷ lệ nợ trên GDP của khu vực phi tài chính ở Pháp, Tây Ban Nha và Hy Lạp tăng 50%.

Còn tại các thị trường mới nổi, Trung Quốc chứng kiến tỷ lệ nợ tăng mạnh nhất ngoại trừ các ngân hàng, tiếp theo là Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc và UAE. Hai quốc gia là Nam Phi và Ấn Độ đã ghi nhận mức tăng lớn nhất nhưng về tỷ lệ nợ chính phủ. 

Theo Giám đốc nghiên cứu bền vững Emre Tiftik và nhà kinh tế, ông Khadija Mahmood cho rằng, thế giới có ít lựa chọn ngoài việc sẽ tiếp tục vay vào năm 2021. Ngay cả khi vaccine ngừa Covid-19 được tung ra, chính sách lãi suất thấp của các ngân hàng trung ương vẫn sẽ duy trì trên mức trước đại dịch Covid-19.

khoảng một nửa mức tăng là phần chi tiêu của các chính phủ, các tập đoàn thêm khoảng 5,4 nghìn tỷ USD vào tổng số, còn các ngân hàng và hộ gia đình lần lượt chiếm 3,9 nghìn tỷ USD và 2,6 nghìn tỷ USD. 

Các chính phủ, các công ty và các hộ gia đình đã huy động được 24.000 tỷ USD vào năm 2020 để bù đắp thiệt hại của đại dịch Covid-19 gây ra, nâng tổng số nợ toàn cầu lên mức cao nhất mọi thời đại là 281.000 tỷ USD vào cuối năm 2020, tương đương 355% GDP toàn cầu, theo tính toán của Viện Tài chính Quốc tế có trụ sở tại Washington (Mỹ).

Trong năm 2021 này, các mức vay mượn dự kiến cũng sẽ còn vượt xa so với trước dịch bệnh Covid-19 ở nhiều nước, nhiều lĩnh vực và một phần do lãi suất vẫn thấp.