Mất niềm tin vào thần tượng công nghệ Jack Ma, một bộ phận giới trẻ Trung Quốc đang dần xem Elon Musk như một niềm hy vọng mới. Elon Musk được xem là người có tầm nhìn vĩ đại, sẵn sàng giải các bài toán toàn cầu như năng lượng bền vững, nơi định cư mới bên ngoài không gian.
Ở Trung Quốc, những thần tượng công nghệ kiểu Jack Ma từng được xem là động lực phát triển kinh tế quốc gia thì giờ đây, họ lại bị chính người dân khinh miệt vì khai thác dữ liệu người dùng và lạm dụng công nhân, bóp nghẹt sự đổi mới.
Jack Ma là người đồng sáng lập Alibaba và được ca tụng như một biểu tượng của sự thành công. Thế nhưng, giờ đây ông đã trở thành một "thần tượng sụp đổ" khi các công ty của ông chịu sự giám sát của chính phủ.
Việc kiểm soát các tập đoàn lớn đã trở thành sách lược của Trung Quốc nhằm giữ vững quyền lực. Điều này khiến nhiều người dân nước này bất mãn và vỡ mộng. Với bối cảnh ấy, Elon Musk đang khiến giới trẻ Trung Quốc cảm thấy hứng thú, họ cho rằng ông đủ tố chất để trở thành hình mẫu tiên phong cho sự đổi mới của giới công nghệ.
Jane Zhang, người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của ShellPay (một công ty blockchain tại Thượng Hải) cho biết: “Elon Musk đã tạo ra một đế chế và trở thành người giàu nhất thế giới. Elon Musk là niềm hy vọng của mọi người".
Cộng đồng hâm mộ tỷ phú Elon Musk giờ đây tích cực chia sẻ những nội dung bình luận, điều tra về thân thế và sở thích của Elon Musk. Các startup Trung Quốc bắt đầu xem những tôn chỉ của vị tỷ phú Elon Musk là nguyên tắc kinh doanh thành công. Hàng loạt cuốn sách viết về Elon Musk tại Trung Quốc được ra mắt, các tác giả gọi ông là "Iron man tại thung lũng Silicon".
Người dùng có tên Moonshake đã chia sẻ trên trang web Zhihu: “Chỉ một siêu nhân như Elon Musk mới có thể vượt qua cái tầm thường và hướng tới cái vô tận để thấy được sự kỳ vĩ của vũ trụ”. Một người khác cũng cho biết, anh đã đặt tên cho con là Elon để bày tỏ sự ngưỡng mộ của mình.
Elon Musk càng nổi bật, sự thất vọng của người dân Trung Quốc càng tăng thêm bởi họ cảm thấy tập đoàn công nghệ trong nước đang dần thụ động và không chịu đổi mới.
Trong khi tỷ phú Elon Musk đang trong hành trình chế tạo ra những chiếc xe của tương lai, định vị vũ trụ thì những bộ óc xuất sắc tại Trung Quốc lại chỉ tập trung làm game cho smartphone, tìm cách tăng lượng quảng cáo trên mạng xã hội và đầu cơ vào bất động sản.
"Trung Quốc không còn những ‘gã điên’ như Thung lũng Silicon nữa", Suji, doanh nhân, nhà đầu tư tại Thượng Hải cho hay.
Chính phủ Trung Quốc càng muốn thể hiện sự độc tài với hãng xe điện Tesla bao nhiêu thì người dân Trung Quốc lại càng ngưỡng mộ Elon Musk bấy nhiêu khi vị tỷ phú đạt được những thỏa thuận với chính phủ Trung Quốc. Đưa hãng xe điện Tesla trở thành công ty sản xuất ô tô nước ngoài đầu tiên được vận hành nhà máy không cần một đối tác địa phương.
Tại Trung Quốc, sự thất vọng với Big Tech (thuật ngữ để chỉ các hãng công nghệ lớn của Trung Quốc) đang lên tới đỉnh điểm. Đối với nhiều người trẻ, trải qua nhiều thập kỷ tăng trưởng kinh tế chóng mặt, điều mà những người trẻ ở Trung Quốc nhận được là sự cạnh tranh gay gắt để giành lấy cơ hội làm việc. Họ bị cuốn vào những hy vọng được ‘thay đổi cuộc đời’ nhưng cuối cùng lại là một công việc không ổn định.
Ngoài việc chỉ trích văn hoá làm việc áp lực cao và lạm dụng lao động của ngành công nghệ, người trẻ Trung Quốc còn hoài nghi về ảnh hưởng của các nền tảng như Alibaba với thương mại và tài chính.
Tuy nhiên, Giáo sư Biao Xiang, Giám đốc Học viện Max Planck (Đức) tin rằng, những tiến bộ công nghệ có thể thay đổi mọi thứ. Đó là lý do Elon Musk tạo ra sức hút. Trung Quốc không thiếu những nhân vật công nghệ "thẳng thắn" giống Elon Musk. Chỉ là sự nghiệp của họ dường như không thể tiến xa.
Justin Sun, người từng trả 4,6 triệu USD để dùng bữa với Warren Bufett và sau đó phải xin lỗi vì "tự quảng cáo quá đà". Hay Jia Yueting, người từng muốn đánh bại Apple ở lĩnh vực điện thoại thông minh thì giờ đang ngập trong nợ nần. Thậm chí, Jack Ma cũng gặp rắc rối vì nói "hơi quá thẳng thắn" về sự khó chịu của ông với các cơ quan quản lý.
Tuy nhiên, phong cách có phần đùa cợt của Elon Musk trong mọi vấn đề tạo ra sự hào hứng. Ông được cho là đang giải quyết những vấn đề lớn cho nền văn minh nhân loại như năng lượng bền vững, nơi định cư mới bên ngoài hành tinh.
Flex Yan, đồng sáng lập Babel Finance cho biết giới trẻ Trung Quốc đang xem Jack Ma và Pony Ma (sáng lập mạng xã hội Tencent) là "những doanh nhân giàu có và thành đạt" hơn là kiểu người có tầm nhìn vĩ đại như Elon Musk. Những người như Jack Ma, Ponny Ma chỉ đơn giản là "đúng người, đúng thời điểm", ông Yan nói.
